Rutger blogt: Over referenda en de Sleepwet

Ik blog vrijwel altijd over Amsterdamse onderwerpen, maar dit keer maak ik een uitzondering. Er spelen op dit moment op nationaal niveau namelijk zaken die iedere burger aangaan en die directe actie vereisen. 

Het kan voor niemand een verrassing zijn dat ik een groot voorstander van referenda ben. In de Amsterdamse raad heb ik bijvoorbeeld een voorstel ingediend buurtreferenda mogelijk te maken. Dat plan heeft het helaas niet gehaald (nog bedankt hè, SP). Maar toch: ik ben er van overtuigd dat het belangrijk is burgers intensiever bij besluitvorming te betrekken. Referenda kunnen daar een prima hulpmiddel bij zijn, al moet er veel meer gebeuren.

Democratische vernieuwing en radicale democratie horen wat mij betreft bij GroenLinks zoals Groen en Links dat ook doen. Het zit in ons DNA. Dacht ik. Ik ben dan ook buitengewoon teleurgesteld dat de initiatiefwet die eerder door GroenLinks, D66 en PvdA in de Kamer is ingediend, nu niet meer door de kamerfractie wordt gesteund. (lees hier meer) Ja, het referendum is op het GroenLinkscongres uit het verkiezingsprogramma geamendeerd. Maar is dat reden om het voorstel te laten vallen? Zonder daar ook maar iets tegenover te stellen?

Wat mij betreft zijn referenda niet zaligmakend, maar wel degelijk een prima instrument voor burgers om overheidsbeleid tussen verkiezingen bij te stellen. Natuurlijk kun je bediscussiëren of elk onderwerp zich er voor leent. Grond- en mensenrechten natuurlijk niet. Maar handelsverdragen zoals met Oekraïne? Waarom niet? Het argument dat onderwerpen te ingewikkeld zijn om in een 'ja' of 'nee' te vatten is wat mij betreft een zwaktebod. Als je als politicus een besluit niet tot de essentie of een keus terug kunt brengen, moet je bij jezelf te rade gaan of je stellingname wel klopt.

Juist een bindend correctief referendum waarmee burgers aan de noodrem kunnen trekken en wetten kunnen tegenhouden, lijkt me een buitengewoon zinvol instrument. Ik heb vertrouwen dat burgers verstandig genoeg zijn om zich niet door kortetermijnopvattingen te laten leiden, maar een serieuze afweging maken.

Er is dus nog geen correctief referendum, maar wel de mogelijkheid van een raadgevend referendum. Daarmee kunnen burgers geen wetten tegenhouden, maar wel een belangrijk signaal afgeven. Het wordt dan voor partijen moeilijker bepaalde wetten in te voeren.  

De noodzaak van een dergelijke noodrem of van zo’n signaal wordt wat mij betreft uitstekend geïllustreerd door de Sleepwet. Wat is er aan de hand? Er komt een nieuwe wet voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De mogelijkheden die deze diensten krijgen worden enorm uitgebreid:

  • Er mag een zogenaamd “sleepnet” worden ingezet om massaal online communicatie af te luisteren, ook van niet verdachte burgers. Zo mag een hele wijk afgeluisterd worden wanneer er een verdacht persoon in woont.
  • Alle geautomatiseerde apparaten mogen gehackt worden. Denk bijvoorbeeld aan je telefoon, computer of smart-tv.
  • Er mag een geheime DNA-databank aangelegd worden waar iedereen in terecht kan komen.
  • Verzamelde data mag met buitenlandse inlichtingendiensten gedeeld worden, ook zonder deze eerst geanalyseerd te hebben.
    (via www.sleepwet.nl)     

Hadden politieke partijen dit in hun verkiezingsprogramma’s staan? Ehh, nee. Maar toch dreigt die wet er te komen. Ik vind het bizar dat dit dreigt te gebeuren. Juist bij dit onderwerp is het belangrijk om je als burger te laten horen als je het niet met deze bizarre wet eens bent. Er is een actie gestart om een referendum te organiseren.

Ik roep alle Amsterdamse GroenLinks-leden en eigenlijk alle Amsterdammers op om het referendumverzoek te ondertekenen! Er is nog maar tot 12 oktober! Maak je je ook zorgen over de bizarre uitbreiding van bevoegdheden voor de geheime diensten?

TEKEN DAN NU HIER!