Radicaal, Pragmatisch en Fearless: leren van Barcelona

Vier weken geleden presenteerden we op een zonnige meidag in het Van Eesteren Paviljoen ons coalitieakkoord. Een nieuwe lente en een nieuw geluid. Het resultaat van een politiek project waarin we jaren investeerden en dat voortkomt uit de scherpe ideeën en de kracht van maatschappelijke bewegingen. En tegelijkertijd een belofte: een nieuw geluid.

Zo snel mogelijk na de installatie van het nieuwe college - afgelopen week - brachten we als GroenLinks Amsterdam een bezoek Barcelona en Comú (BComu), het burgerplatform dat sinds 2015 de stad bestuurt. Om te leren van, en verbindingen te zoeken met, de Fearless City Barcelona.

BComu is een partij, of eigenlijk een beweging, met grootse idealen over de participatieve democratie, sociale rechtvaardigheid en rechten voor mensen zonder papieren, het terugwinnen van de commons via het gemeenschappelijke bezit van basisvoorzieningen en publieke goederen als water en energie en de toegang tot betaalbare woningen. Het recht op de stad (right to the city) voor alle mensen die er verblijven.

BComu is de aanvoerder van een steeds sterker wordende municipalistische beweging die opkomt in steden over de hele wereld. Een beweging gelooft dat de oplossingen voor internationale vraagstukken als migratie, klimaatverandering en de dominantie van de markt, komen vanuit lokale gemeenschappen en steden en worden aangedragen door burgers zelf, van onderop. Municipalism vormt een sterk, hoopvol en progressief alternatief voor het neoliberalisme en het populisme.

Het municipalisme is een ideaal waar wij ons als GroenLinks verwant mee voelen. Net als BComu zien wij ons ook geconfronteerd met grote internationale uitgagingen. Uitdagingen waarvan je de moed je soms in de schoenen zakt. BComu heeft gekozen die uitdagingen aan te gaan, beginnend van de uit de wijken in Barcelona met de ideeën en de kracht van burgers en sociale bewegingen, en samen met een netwerk van Fearless Cities over de hele wereld.

Nu we met onze coalitiepartners de stad mogen besturen, moeten ook wij onze grote idealen en ambities (voor radicale vergroening en democratisering, en voor het tegengaan van racisme en discriminatie en ongelijkheid) confronteren met de pragmatische werkelijkheid van het bedrijven van progressieve linkse op gemeentelijk niveau, in een context van een rechts kabinet en een rechts politiek klimaat.

Dat de Telegraaf ons ‘Stalingrad aan de Amstel’ noemt, de premier ons ‘helemaal niks' vindt, en Kamerleden moties en vragen indienen om ons af te houden van plannen die nauwelijks op papier staan, laat zien dat het niet vanzelfsprekend is wat we doen in Amsterdam.

Maar Barcelona heeft laten zien dat het kan. Ze bieden rechten aan vluchtelingen, ze versterken buurteconomieën en coöperaties, ze gaan speculatie en de prijsopdrijvende effecten op de woningmarkt tegen, verzetten zich luid en duidelijk tegen racisme en discriminatie en hebben op imposante wijze de participatieve democratie versterkt. Allemaal stuk voor stuk inspirerende projecten waar we de afgelopen dagen ontzettend veel van leerden.

Maar belangrijker dan dat is misschien nog wel wat zij - en wij samen met hen - zullen uitstralen: Er ís een alternatief. En we zijn niet bang om dat uit te dragen en in praktijk te brengen. Radicaal, pragmatisch en fearless.

Femke Roosma, fractievoorzitter